Risk haritası · TSRS 2

Fiziksel ve geçiş riskine ne kadar kırılganız?

Bankaların TSRS raporlarında açıkladığı kırılgan portföy oranları ve tutarları ısı haritasında. Fiziksel risk oranını 20, geçiş riski oranını 23 banka sayıyla verdi.

Fiziksel risk

İklimin kendisinden gelen hasar. Teminatı, üretimi ya da müşterinin ödeme gücünü doğrudan vurur.

  • Akut: sel, fırtına, orman yangını, aşırı sıcak dalgası
  • Kronik: kuraklık, su stresi, ortalama sıcaklık artışı, deniz seviyesi yükselmesi

Bankada örnek: kuraklık bölgesindeki tarım kredileri, taşkın alanındaki ipotekli konutlar.

Geçiş riski

Düşük karbonlu ekonomiye geçişin maliyeti. Karbonu yüksek sektörlerin kârlılığını ve varlık değerini düşürür.

  • Politika ve hukuk: karbon fiyatı, emisyon ticaret sistemi, SKDM
  • Teknoloji: eski teknolojinin değer kaybı
  • Piyasa ve itibar: talebin ve fonlamanın yeşile kayması

Bankada örnek: demir-çelik, çimento, enerji ve fosil yakıta bağlı krediler.

Sektör ısı haritası

Hangi sektör hangi riske açık?

Düzenlemeler (AB SKDM, Türkiye ETS, BDDK) ve büyük bankaların TSRS raporları hangi sektörleri riske açık sayıyor. Derece bizim yorumumuz değil: her hücre bir kaynağın açık işaretidir.

Geçiş riski

Sektörlere göre geçiş riski: kaynakların işaretleri
SektörSKDMdüzenlemeTR ETSdüzenlemeBDDKdüzenlemeAkbankbankaGarantibankaİş Bankasıbankaİşaretleyen
Çimento●●●●●●6/6
Demir-çelik●●●●●●6/6
Elektrik üretimi (fosil yakıtlı)SKDM ve ETS elektriği kapsar; BDDK ve bankalar fosil yakıtlı üretimi öne çıkarır.●●●●●●6/6
Alüminyum●●●●●·5/6
Gübre●●●●··4/6
Ulaştırma··●·●·2/6
Hidrojen●··●··2/6
İnşaat··●···1/6
Petrokimya····●·1/6

● kaynak bu sektörü riske açık olarak sayıyor; renk koyulaştıkça daha çok kaynak işaretliyor. Banka raporları sektörleri derecelendirmiyor, metinde “en açık sektörler” olarak sayıyor.

Fiziksel risk

Sektörlere göre fiziksel risk: kaynakların işaretleri
SektörBDDKdüzenlemeAkbankbankaGarantibankaİş Bankasıbankaİşaretleyen
Tarım●●●●4/4
Hidroelektrik ve yenilenebilir enerjiSu varlığına ve aşırı hava olaylarına bağlı üretim.●●·●3/4
Gıda●●··2/4
TekstilSu stresi.·●··1/4
Konut ve ticari gayrimenkul (ipotekli krediler)Aşırı hava olaylarında teminat değeri.·●··1/4
Enerji dağıtımı●···1/4
Ulaştırma altyapısı●···1/4

● kaynak bu sektörü riske açık olarak sayıyor; renk koyulaştıkça daha çok kaynak işaretliyor. Banka raporları sektörleri derecelendirmiyor, metinde “en açık sektörler” olarak sayıyor.

Okuma: çimento, demir-çelik ve fosil yakıtlı elektrik üretimi bütün kaynaklarda geçiş riskine açık; fiziksel riskte tarım öne çıkıyor. İş Bankası verisi 2024 dönemi raporundan. Kaynak bağlantıları sütun başlıklarında.

Fiziksel risk · il bazında

81 ilde iklim kaynaklı tehlikeler

Her ilde yedi iklim tehlikesinin seviyesi. Bankacılıkta okuma: kredilerin ve teminatların yoğunlaştığı illerin tehlike profili, fiziksel riskin nerede birikebileceğini gösterir. Deprem, tsunami ve volkan iklim riski olmadığı için dışarıda.

“Yüksek” seviyedeki il sayısı (80 il)

  • Nehir taşkını

    49

  • Kentsel sel

    54

  • Kıyı taşkını

    4

  • Su kıtlığı

    5

  • Aşırı sıcak

    6

  • Orman yangını

    80

  • Heyelan

    70

Adana: YüksekAdıyaman: OrtaAfyonkarahisar: YüksekAğrı: DüşükAmasya: YüksekAnkara: YüksekAntalya: YüksekArtvin: DüşükAydın: YüksekBalıkesir: YüksekBilecik: YüksekBingöl: YüksekBitlis: DüşükBolu: YüksekBurdur: YüksekBursa: YüksekÇanakkale: OrtaÇankırı: YüksekÇorum: YüksekDenizli: YüksekDiyarbakır: YüksekEdirne: YüksekElazığ: OrtaErzincan: YüksekErzurum: OrtaEskişehir: YüksekGaziantep: Çok düşükGiresun: YüksekGümüşhane: Çok düşükHakkari: Çok düşükHatay: YüksekIsparta: OrtaMersin: Yüksekİstanbul: Yüksekİzmir: YüksekKars: OrtaKastamonu: YüksekKayseri: YüksekKırklareli: YüksekKırşehir: OrtaKocaeli: YüksekKonya: YüksekKütahya: OrtaMalatya: DüşükManisa: YüksekKahramanmaraş: YüksekMardin: DüşükMuğla: YüksekMuş: OrtaNevşehir: OrtaNiğde: DüşükOrdu: YüksekRize: YüksekSakarya: YüksekSamsun: YüksekSiirt: YüksekSinop: YüksekSivas: DüşükTekirdağ: YüksekTokat: YüksekTrabzon: YüksekTunceli: Çok düşükŞanlıurfa: OrtaUşak: DüşükVan: YüksekYozgat: YüksekZonguldak: YüksekAksaray: OrtaBayburt: Çok düşükKaraman: OrtaKırıkkale: YüksekBatman: YüksekŞırnak: YüksekBartın: OrtaArdahan: DüşükIğdır: YüksekYalova: DüşükKarabük: OrtaKilis: Çok düşükOsmaniye: YüksekDüzce: Yüksek
Çok düşük (6) Düşük (10) Orta (15) Yüksek (49)

Kaynak: ThinkHazard — Dünya Bankası Küresel Afet Azaltma ve İyileştirme Programı (GFDRR). Seviye, tehlikenin o ilde yaşanma olasılığı ve şiddetine göre verilir; il içindeki farkları göstermez. Veri haftada bir kaynaktan yenilenir. Orman yangını tehlikesi kaynakta tüm illerde “yüksek”. İl sınırları: Natural Earth.

Isı haritası

31 banka, beş gösterge

Renk koyulaştıkça oran ya da tutar yüksek. Her sütun kendi içinde boyanır; tutarlarda logaritmik ölçek kullanılır. Hücrenin üzerine gelince KAP notu görünür.

Sırala:
Bankaların fiziksel ve geçiş riskine kırılgan portföy oranları, tutarları ve yeşil finansman payı
BankaFiziksel riskportföy %Geçiş riskiportföy %Fiziksel riskmlr TLGeçiş riskimlr TLYeşil finansmanportföy %
QNBÖzelRaporlanmadı%35153544Raporlanmadı
HSBCÖzel%0%32021Metin
Burgan BankÖzel%6,4%28,46,930Raporlanmadı
AnadolubankÖzel%10,6%27,8RaporlanmadıRaporlanmadı%0,7
Türkiye FinansKatılım%11,3%17,429Raporlanmadı%3,8
Yapı KrediÖzel%27,7%16,4MetinMetinkonut+proje fin. içinde %6,4
Garanti BBVAÖzel%14%15141177%5,9
OdeabankÖzel%29,7%13166,8%0,8
TSKBKalkınma%30%11MetinMetin%6,6
İş BankasıÖzel%16,6%7,6MetinMetin%10
VakıfBankKamu%8,8%5,9266178Raporlanmadı
TEBÖzel%4,9%5,6025%0
Kuveyt TürkKatılım%55,2%4,536730%4,5
AkbankÖzel%5,6%3,89665Metin
Emlak KatılımKatılım%3,8%3,800Raporlanmadı
Albaraka TürkKatılım%0,2%3,70,411Raporlanmadı
DenizBankÖzel%14,7%2,900%2
Aktif BankKalkınmaRaporlanmadı%2,3RaporlanmadıRaporlanmadıRaporlanmadı
HalkbankKamu%60%1RaporlanmadıRaporlanmadı%18,6
ŞekerbankÖzel%17,3%0,7200,8%93,7*
Kalkınma ve YatırımKalkınmakırılgan varlık yok%0,4Metin1,6%56*
CitibankÖzel%0%000%0
Ziraat BankasıKamu%0%000%0
AlternatifbankÖzelRaporlanmadıRaporlanmadıRaporlanmadıRaporlanmadıRaporlanmadı
Enpara BankÖzelMetinMetinMetinMetinMetin
FibabankaÖzelşube mevduatının %3,2’sikredilerin %1,62’si (yüksek skor)MetinMetinRaporlanmadı
ICBC TurkeyÖzelRaporlanmadıRaporlanmadıRaporlanmadıRaporlanmadıRaporlanmadı
ING BankÖzelMetinkurumsal-ticarinin %43’ü, konutun %9’uMetinRaporlanmadıMetin
Türk EximbankKalkınmaRaporlanmadıRaporlanmadıRaporlanmadıRaporlanmadıRaporlanmadı
Vakıf KatılımKatılımBoşBoşBoşBoşBoş
Ziraat KatılımKatılımBoşBoşRaporlanmadıBoşRaporlanmadı
Sektör (ağırlıklı ort. / toplam)%13,1%11,41.0951.090%5,3
Kırılganlık: düşükyüksekYeşil finansman: düşükyüksek sayı verilmemiş* sektör ortalamasına dahil edilmedi

Gruplar

Banka grubuna göre kırılganlık

Oranlar grup içinde tutar ağırlıklı ortalamadır (toplam tutar ÷ toplam portföy); yalnız oranı ve tutarı birlikte veren bankalar.

Banka gruplarına göre ağırlıklı kırılganlık
GrupFiziksel riskağırlıklı ort. %Geçiş riskiağırlıklı ort. %Fiziksel risktoplam mlr TLGeçiş riskitoplam mlr TLYeşil finansmanağırlıklı ort. %
Katılım6 banka%34,1%4,239641%4,3
Kamu mevduat3 banka%8,8%5,9266178Veri yok
Özel / yabancı mevduat18 banka%9,3%16,6433870%5,4
Kalkınma ve yatırım4 bankaVeri yok%0,4Veri yok1,6Veri yok
Kırılganlık: düşükyüksekYeşil finansman: düşükyüksek sayı verilmemiş* sektör ortalamasına dahil edilmedi

Risk matrisi

İki riske birden açık olanlar

İki oranı da sayıyla veren 20 banka. Kesikli çizgiler sektör ortalaması: fiziksel %13,1, geçiş %11,4.

%0%10%20%30%40%50%60%0%10%20%30%40İkisi de ortalamanın üstündeFiziksel riske kırılgan portföy →Geçiş riskine kırılgan portföy →Akbank: fiziksel %5,63, geçiş %3,78Albaraka Türk: fiziksel %0,15, geçiş %3,67Anadolubank: fiziksel %10,58, geçiş %27,8Burgan Bank: fiziksel %6,38, geçiş %28,37Citibank: fiziksel %0, geçiş %0DenizBank: fiziksel %14,7, geçiş %2,91Emlak Katılım: fiziksel %3,78, geçiş %3,78Garanti BBVA: fiziksel %14, geçiş %15HSBC: fiziksel %0, geçiş %32Halkbank: fiziksel %60, geçiş %1Kuveyt Türk: fiziksel %55,24, geçiş %4,47Odeabank: fiziksel %29,68, geçiş %13TEB: fiziksel %4,93, geçiş %5,6TSKB: fiziksel %30, geçiş %11Türkiye Finans: fiziksel %11,3, geçiş %17,4VakıfBank: fiziksel %8,8, geçiş %5,9Yapı Kredi: fiziksel %27,71, geçiş %16,4Ziraat Bankası: fiziksel %0, geçiş %0İş Bankası: fiziksel %16,6, geçiş %7,6Şekerbank: fiziksel %17,3, geçiş %0,67HalkbankKuveyt TürkYapı KrediOdeabankTSKBAnadolubankBurgan BankHSBCGaranti BBVATürkiye Finansİş BankasıŞekerbankDenizBankVakıfBankTEBAkbank

Etiketi sığmayan noktaların değeri üzerine gelince görünür; tüm değerler yukarıdaki ısı haritasında.

İki ortalamanın da üstünde

3 banka

Garanti BBVA, Odeabank, Yapı Kredi

Yüksek oran tek başına zayıflık değildir: tanımı geniş tutan ve daha çok sektörü kapsayan banka daha yüksek oran raporlar. Oranı düşük görünen bankanın kapsamı dar olabilir.

Sanayi

Şirketler kendi risklerini nasıl görüyor?

SKDM sektörlerindeki 16 şirketin TSRS özetinde verdiği fiziksel risk, geçiş riski ve iklim fırsatı oranları.

Sektörler →
Sırala:
Sanayi şirketlerinin fiziksel risk, geçiş riski ve iklim fırsatı oranları
ŞirketFiziksel risk%Geçiş riski%İklim fırsatı%
KardemirDemir-çelik%100%100Veri yok
BatıçimÇimento%91,5%93Veri yok
Mega MetalAlüminyum ve demir dışı metaller%100%85%65
Batısöke ÇimentoÇimento%98%84Veri yok
Çemaş DökümDemir-çelik%38,7%38,7%5,8
Kocaer ÇelikDemir-çelik%15,8%25,8%2,1
Ayes ÇelikDemir-çelik%3%20Veri yok
Borusan BoruDemir-çelik%30%9%17
Çelik HalatDemir-çelik%81%5,3Veri yok
AkçansaÇimentoVeri yokVeri yok%21,7
Baştaş ÇimentoÇimento%0,8Veri yok%2
Bursa ÇimentoÇimentoVeri yokVeri yok%5,4
ÇemtaşDemir-çelikVeri yokVeri yok%19,4
Göltaş ÇimentoÇimento%100Veri yok%17,7
GübretaşGübre%82Veri yokVeri yok
Konya ÇimentoÇimento%1,4Veri yok%0,4
Kırılganlık: düşükyüksekYeşil finansman: düşükyüksek sayı verilmemiş* sektör ortalamasına dahil edilmedi

Okurken dikkat

Bu haritanın sınırları

  • KAP özetinde her banka için tek bir toplam oran var. İl, sektör ve vade kırılımı özetlerde yok; bankaların tam TSRS raporlarında yer alıyor.
  • Tanımlar farklı: kimi banka tüm kredi portföyünü, kimi yalnız belli sektörleri ya da teminatları kapsıyor. Karşılaştırma yön göstericidir.
  • Sayı yerine metin, “raporlanmadı” ya da boş bırakılan alanlar taralı gösterilir; hücre notunda KAP’taki açıklama yer alır.

Kavramlar: geçiş riskine kırılgan portföy · fiziksel riske kırılgan portföy

Tüm veriler tek Excel’de

31 banka, 34 sanayi şirketi, formüllü sektör ortalamaları, SKDM ve kaynaklar · her satırda KAP bağlantısı

Excel indir